Vertex Denetim Danışmanlık Hoşgeldiniz.
0362 503 01 03
Telefon
info@vertexdenetim.com
E-Mail

Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar

Vertex Vergi Denetim Danışmanlık

Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar

30/11/2022 tarihli ve 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda yapılan değişikliklere paralel olarak, “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar” güncellenmiştir.

 

Bu karar ile, “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar”da değişiklik yapılmış; özellikle denetim kapsamına giriş ve çıkışa ilişkin ölçütlerin uygulamasına dair açıklık sağlanmıştır.

Temel Eşik Değerler (Denetim Kriterleri)

Bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığını belirlemek için aşağıdaki üç kriterden en az ikisinin sağlanması gerekir:

Kriter

Eşik Değer

Aktif Toplamı

300 milyon TL ve üzeri

Yıllık Net Satış Hasılatı

600 milyon TL ve üzeri

Çalışan Sayısı

150 kişi ve üzeri

Tablo 1 – Denetime Tabi Olma Durumu (İlk Kez Giriş)

Kararın 5. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan tabloya göre, örnek bir şirketin yıllara göre kriterleri sağlayıp sağlamamasına bağlı olarak denetime tabi olup olmadığı gösterilmektedir:

Yıl

Aktif ≥ 300M

Satış ≥ 600M

Çalışan ≥ 150

En Az İki Kriter Sağlanıyor mu?

Denetime Tabi mi?

2023

✅ Evet

❌ Hayır

❌ Hayır

❌ Hayır

Hayır (Referans yılı)

2024

✅ Evet

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

Hayır (Referans yılı)

2025

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

✅ Evet

Evet (Denetime tabi)

2026

✅ Evet

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

Evet (Denetime tabi)

Tablo 2 – Denetim Kapsamından Çıkış

Kararın 10. maddesine göre, şirket iki hesap döneminde art arda eşik değerlerin altında kalırsa, sonraki dönemden itibaren denetimden çıkar.

Yıl

Aktif ≥ 300M

Satış ≥ 600M

Çalışan ≥ 150

En Az İki Kriter Sağlanıyor mu?

Denetime Tabi mi?

2023

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

✅ Evet

Hayır (Referans yılı)

2024

✅ Evet

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

Hayır (Referans yılı)

2025

✅ Evet

❌ Hayır

❌ Hayır

❌ Hayır

Evet (hala tabi)

2026

❌ Hayır

❌ Hayır

✅ Evet

❌ Hayır

Evet (hala tabi)

2027

✅ Evet

❌ Hayır

✅ Evet

✅ Evet

Hayır (denetimden çıktı)

Yorum: 2025 ve 2026’da eşiklerin altında kalınmasına rağmen, 2027’de ancak denetim kapsamı dışına çıkılabiliyor. Kapsamdan çıkış iki yıl üst üste iki kriterin sağlanmaması ile mümkün oluyor.

Geçici Hükümler (Geçici Madde 4)

  • 2024 yılı için: O yıla ait eşik değerler geçerlidir.
  • 2025 denetim kararı verilirken: 2023 yılına ait, genel kurulda onaylanmış finansal tablolar dikkate alınacaktır.

Yürürlük ve Uygulama

  • Karar yayım tarihinde (13 Haziran 2025) yürürlüğe girmiştir.
  • Uygulama 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerini kapsamaktadır.

Vertex Vergi Denetim Danışmanlık

Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar

Yatırımcıya Sunulan Başlıca Destek Unsurları:

  • Gümrük Vergisi Muafiyeti
  • KDV İstisnası (makine-teçhizat, yazılım, gayrimaddi hak alımlarında)
  • Vergi İndirimi (indirimli oranlarla kurumlar/gelir vergisi uygulanması)
  • Faiz veya Kâr Payı Desteği
  • Makine Desteği (%25’e kadar doğrudan destek – yeni ve dikkat çekici bir uygulama)
  • Yatırım Yeri Tahsisi (kamu arazilerinden)
  • Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği
  • 6. Bölgede İşçi Hissesi İçin de Sigorta Primi Desteği

 

Akıllı Teşvik Sistemi: Bölgesel ve Sektörel Odak

Yatırımlar, 6 gelişmişlik bölgesine ayrılmış sistemle destekleniyor. Ayrıca:

  • Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında Öncelikli ve Hedef Yatırımlar için özel destek mekanizmaları getiriliyor.
  • EK-1 ve EK-3 ile teknoloji sınıflamaları ve desteklenecek sektörler netleştiriliyor.

 

Yenilikçi Yaklaşımlar: Neler Değişti?

Özellik

Eski Sistem

Yeni Karar (9903)

Etkisi

Ana Program Yapısı

Genel teşvik kategorileri

3 Hamle + 2 Sektörel Sistem

Stratejik ve hedef odaklı yaklaşım

Makine Desteği

Yok

%25 oranında doğrudan destek

Sermaye yoğun yatırımlar için finansal kolaylık

Asgari Sabit Yatırım

Bölgeler arası farklar

1.-2. bölge: 12 M TL, diğerleri: 6 M TL. Stratejik yatırımlar: 100-200 M TL

Büyük ölçekli ve stratejik yatırımlar teşvik ediliyor

Yeşil/Dijital Dönüşüm

İkincil öncelik

Stratejik Hamle içinde özel destek

Sürdürülebilirlik ve teknolojik adaptasyon ön planda

Ekosistem Geliştirme

Yok

Büyük yatırımcılara %2 oranında yükümlülük

Ar-Ge, tedarik zinciri, eğitim gibi alanlara katkı

Elektronik Başvuru

Kısmen vardı

E-TUYS ve e-fatura zorunluluğu

Şeffaflık, hız ve bürokrasi azalması

Geçiş Hükümleri

Vardı

Deprem bölgesi ve cazibe merkezleri için özel düzenleme

Geçmiş yatırımlar korunuyor, yeni sisteme uyum kolaylaştırılıyor

 

Vergi İndirimi: Stratejik Bir Finansal Araç (MADDE 20)

Yatırımcıların en çok ilgilendiği desteklerden biri olan vergi indirimi, bu kararda daha esnek ve stratejik bir yapıya kavuşuyor.

Yatırıma Katkı Oranı ve İndirim Oranları:

Program / Sistem

Katkı Oranı

%60 İndirimli Vergi

Öncelik

Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamleleri

%50

Evet

En yüksek destek

Stratejik Hamle Programı

%40

Evet

Yüksek öncelik

Öncelikli Yatırımlar

%30

Evet

Orta düzey

Hedef Yatırımlar

%20

Evet

Temel destek

 

Stratejik Avantajlar:

  1. Diğer Kazançlara Uygulama Hakkı (MADDE 20/2)
    Teşvikli yatırımdan kazanç elde edilmeden önce, diğer işlerden elde edilen kârlara da indirimli vergi uygulanabilir. Bu, özellikle büyük firmalar için likidite avantajı sağlar.
  2. Vergi İndiriminden Feragat Hakkı (MADDE 20/4)
    Yeni yatırımcılar (son 1 yılda kurulanlar), vergi indirimi yerine daha yüksek makine veya faiz desteği talep edebilir.
    • +5 puan oran artışı ve +60 milyon TL’ye kadar ilave destek mümkündür.
    • Yatırımın nakit akışına göre esnek tercih yapılabilir.

 

Vergi İndirimi Dışında Kalanlar (MADDE 20/3):

  • Arazi, arsa, royalti, yedek parça
  • Amortismana tabi olmayan harcamalar
  • Finansal kuruluşlar, iş ortaklıkları, Yap-İşlet-Devret projeleri
  • Rödovans sözleşmesine dayalı yatırımlar

 

Sonuç: Türkiye Yatırımcıya Yeni Bir Ufuk Açıyor

9903 sayılı Karar, klasik teşvik anlayışının ötesine geçerek stratejik, sürdürülebilir ve teknolojik bir yatırım vizyonu ortaya koyuyor.
“Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi” ile yalnızca ekonomik büyüme değil, aynı zamanda bölgesel kalkınma, teknolojik sıçrama ve çevresel dönüşüm hedefleniyor.

Bu düzenleme, yatırımcılar için sadece bir teşvik rejimi değil, geleceğe ortak olma daveti niteliğinde. Uygulayıcı kurumların etkinliği ve yatırımcıların doğru yönlendirilmesiyle bu karar, Türkiye’nin kalkınma yolculuğunda önemli bir kilometre taşı olabilir.

9903 Sayılı Karar ile Türkiye’nin Yatırım Stratejisinde Yeni Dönem detaylı bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz.

Mesaj Gönderin

Vertex Denetim Danışmanlık

Sizlere daha iyi hizmet verebilmemiz için görüş ve önerileriniz bizler için çok önemli. Vertex Denetim & Danışmanlık ile ilgili Talep, Öneri, Geri Bildirim, Şikayet ve Teşekkürlerinizi bizlere bildirin.

    Galeri

    Son Eklenen Yazılarımız

    Detaylı Bilgi Alın

    Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar

    Özelgeler

    Vertex Danışmanlık
      Hemen Ara