
30/11/2022 tarihli ve 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda yapılan değişikliklere paralel olarak, “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Usul ve Esaslar” güncellenmiştir.
Bu karar ile, “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar”da değişiklik yapılmış; özellikle denetim kapsamına giriş ve çıkışa ilişkin ölçütlerin uygulamasına dair açıklık sağlanmıştır.
Temel Eşik Değerler (Denetim Kriterleri)
Bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığını belirlemek için aşağıdaki üç kriterden en az ikisinin sağlanması gerekir:
|
Kriter |
Eşik Değer |
|
Aktif Toplamı |
300 milyon TL ve üzeri |
|
Yıllık Net Satış Hasılatı |
600 milyon TL ve üzeri |
|
Çalışan Sayısı |
150 kişi ve üzeri |
Tablo 1 – Denetime Tabi Olma Durumu (İlk Kez Giriş)
Kararın 5. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan tabloya göre, örnek bir şirketin yıllara göre kriterleri sağlayıp sağlamamasına bağlı olarak denetime tabi olup olmadığı gösterilmektedir:
|
Yıl |
Aktif ≥ 300M |
Satış ≥ 600M |
Çalışan ≥ 150 |
En Az İki Kriter Sağlanıyor mu? |
Denetime Tabi mi? |
|
2023 |
✅ Evet |
❌ Hayır |
❌ Hayır |
❌ Hayır |
Hayır (Referans yılı) |
|
2024 |
✅ Evet |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
Hayır (Referans yılı) |
|
2025 |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
✅ Evet |
Evet (Denetime tabi) |
|
2026 |
✅ Evet |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
Evet (Denetime tabi) |

Tablo 2 – Denetim Kapsamından Çıkış
Kararın 10. maddesine göre, şirket iki hesap döneminde art arda eşik değerlerin altında kalırsa, sonraki dönemden itibaren denetimden çıkar.
|
Yıl |
Aktif ≥ 300M |
Satış ≥ 600M |
Çalışan ≥ 150 |
En Az İki Kriter Sağlanıyor mu? |
Denetime Tabi mi? |
|
2023 |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
✅ Evet |
Hayır (Referans yılı) |
|
2024 |
✅ Evet |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
Hayır (Referans yılı) |
|
2025 |
✅ Evet |
❌ Hayır |
❌ Hayır |
❌ Hayır |
Evet (hala tabi) |
|
2026 |
❌ Hayır |
❌ Hayır |
✅ Evet |
❌ Hayır |
Evet (hala tabi) |
|
2027 |
✅ Evet |
❌ Hayır |
✅ Evet |
✅ Evet |
Hayır (denetimden çıktı) |
Yorum: 2025 ve 2026’da eşiklerin altında kalınmasına rağmen, 2027’de ancak denetim kapsamı dışına çıkılabiliyor. Kapsamdan çıkış iki yıl üst üste iki kriterin sağlanmaması ile mümkün oluyor.
Geçici Hükümler (Geçici Madde 4)
Yürürlük ve Uygulama
Yatırımcıya Sunulan Başlıca Destek Unsurları:
Akıllı Teşvik Sistemi: Bölgesel ve Sektörel Odak
Yatırımlar, 6 gelişmişlik bölgesine ayrılmış sistemle destekleniyor. Ayrıca:
Yenilikçi Yaklaşımlar: Neler Değişti?
|
Özellik |
Eski Sistem |
Yeni Karar (9903) |
Etkisi |
|
Ana Program Yapısı |
Genel teşvik kategorileri |
3 Hamle + 2 Sektörel Sistem |
Stratejik ve hedef odaklı yaklaşım |
|
Makine Desteği |
Yok |
%25 oranında doğrudan destek |
Sermaye yoğun yatırımlar için finansal kolaylık |
|
Asgari Sabit Yatırım |
Bölgeler arası farklar |
1.-2. bölge: 12 M TL, diğerleri: 6 M TL. Stratejik yatırımlar: 100-200 M TL |
Büyük ölçekli ve stratejik yatırımlar teşvik ediliyor |
|
Yeşil/Dijital Dönüşüm |
İkincil öncelik |
Stratejik Hamle içinde özel destek |
Sürdürülebilirlik ve teknolojik adaptasyon ön planda |
|
Ekosistem Geliştirme |
Yok |
Büyük yatırımcılara %2 oranında yükümlülük |
Ar-Ge, tedarik zinciri, eğitim gibi alanlara katkı |
|
Elektronik Başvuru |
Kısmen vardı |
E-TUYS ve e-fatura zorunluluğu |
Şeffaflık, hız ve bürokrasi azalması |
|
Geçiş Hükümleri |
Vardı |
Deprem bölgesi ve cazibe merkezleri için özel düzenleme |
Geçmiş yatırımlar korunuyor, yeni sisteme uyum kolaylaştırılıyor |
Vergi İndirimi: Stratejik Bir Finansal Araç (MADDE 20)
Yatırımcıların en çok ilgilendiği desteklerden biri olan vergi indirimi, bu kararda daha esnek ve stratejik bir yapıya kavuşuyor.
Yatırıma Katkı Oranı ve İndirim Oranları:
|
Program / Sistem |
Katkı Oranı |
%60 İndirimli Vergi |
Öncelik |
|
Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamleleri |
%50 |
Evet |
En yüksek destek |
|
Stratejik Hamle Programı |
%40 |
Evet |
Yüksek öncelik |
|
Öncelikli Yatırımlar |
%30 |
Evet |
Orta düzey |
|
Hedef Yatırımlar |
%20 |
Evet |
Temel destek |
9903 sayılı Karar, klasik teşvik anlayışının ötesine geçerek stratejik, sürdürülebilir ve teknolojik bir yatırım vizyonu ortaya koyuyor.
“Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi” ile yalnızca ekonomik büyüme değil, aynı zamanda bölgesel kalkınma, teknolojik sıçrama ve çevresel dönüşüm hedefleniyor.
Bu düzenleme, yatırımcılar için sadece bir teşvik rejimi değil, geleceğe ortak olma daveti niteliğinde. Uygulayıcı kurumların etkinliği ve yatırımcıların doğru yönlendirilmesiyle bu karar, Türkiye’nin kalkınma yolculuğunda önemli bir kilometre taşı olabilir.

Sizlere daha iyi hizmet verebilmemiz için görüş ve önerileriniz bizler için çok önemli. Vertex Denetim & Danışmanlık ile ilgili Talep, Öneri, Geri Bildirim, Şikayet ve Teşekkürlerinizi bizlere bildirin.